1. Opis ogólny

 
Ogólne informacje o systemie Open Payment System.

Nowe rozwiązanie w postaci systemu Open Payment System pozwala na wniesienie opłaty za przejazd (zakup biletu) bezpośrednio w nowoczesnych terminalach biletowych za pomocą standardowych zbliżeniowych kart płatniczych VISA i MasterCard. W systemie tym wysokość wspomnianej opłaty zależna jest od rzeczywistej ilości przejechanych przystanków.
Nowe rozwiązanie dostępne jest obecnie w wybranych tramwajach MPK Łódź.. W tych tramwajach zainstalowane są przy drzwiach nowoczesne terminale biletowe. Terminale biletowe są wyposażone w duży, kolorowy, dotykowy wyświetlacz LCD, na którym należy wybrać taryfę normalną lub ulgową oraz znajdujące się pod ekranem oznakowane pole odczytu, do którego należy zbliżyć kartę płatniczą. Operację tę należy wykonać zaraz po wejściu do pojazdu.
Korzystanie z nowego rozwiązania możliwe jest tylko przy użyciu zbliżeniowych kart płatniczych Visa i MasterCard.

Należy pamiętać o tym, aby karta miała aktywną funkcję płatności zbliżeniowych.

Funkcjonowanie systemu Open Payment System oparte jest na nowej taryfie Wejście/Wyjście. Taryfa ta umożliwia opłacenie za przejazd przy wykorzystaniu standardowej zbliżeniowej karty płatniczej za kwotę odpowiadającą cenie dla rzeczywistej ilości przejechanych przystanków.

2. Proces zakupu biletu

 
W celu rejestracji wejścia pasażer musi wybrać na ekranie typ opłaty (tj. normalna lub ulgowa) i przyłożyć kartę płatnicza do czytnika znajdującego się w przestrzeni pod ekranem dotykowym. Urządzenie realizuje wstępną weryfikację poprawności ustawień karty płatniczej, odczytuje dane zapisane na karcie i generuje kryptogram w postaci numeru token. Jeśli token karty znajduje się na liście kart zastrzeżonych to na ekranie jest zaprezentowany stosowny komunikat. Jeśli dane karty są poprawne i token karty nie znajduje się na liście kart zastrzeżonych, na ekranie jest zaprezentowany komunikat o poprawnej rejestracji wejścia. . W celu rejestracji wyjścia pasażera z pojazdu, należy ponownie zbliżyć kartę do terminala biletowego. W ten sposób system odnotowuje rzeczywistą ilość przejechanych przystanków. Wysokość opłaty za przejazd jest zależna od ilości przejechanych przystanków i określona jest ona w taryfie wejście/wyjście obowiązującej w pojazdach MPK Łódź.

Każdorazowo, gdy pasażer wsiada do tramwaju MPK Łódź wyposażonego w nowy system i chce skorzystać z rozwiązania Open Payment System musi niezwłocznie zarejestrować swoje wejście do pojazdu w systemie poprzez zbliżenie swojej karty płatniczej do nowego terminala biletowego.

Prawidłowa rejestracja wejścia pasażera w systemie Open Payment System oraz zakup biletu polega na:
• wybraniu przez niego na nowym terminalu biletowym rodzaju biletu (Normalny lub Ulgowy)
• zbliżeniu do nowego terminala biletowego swojej karty płatniczej
• potwierdzeniu przez terminal biletowy informacji o prawidłowo przeprowadzonej operacji rejestracji wejścia.
 
proces_4
proces_2
proces_3
 
Po prawidłowym wykonaniu przez niego wszystkich powyższych czynności, pasażer posiada ważny bilet.

Prawidłowy proces rejestracji wyjścia pasażera z pojazdu w systemie Open Payment System polega na:
• sprawdzeniu czy na terminalu biletowym jest aktywny (podświetlony) przystanek na którym pasażer chce wysiąść
 
proces_4
 
• zbliżeniu do terminala biletowego, swojej karty płatniczej, którą zostało wcześniej zarejestrowane wejście
• odnotowaniu potwierdzenia przez terminal biletowy informacji o prawidłowo przeprowadzonej operacji rejestracji wyjścia.

 
proces_5
 
Przy użyciu jednej karty istnieje możliwość zakupu więcej niż jednego biletu. W tym celu należy ponowić proces rejestracji wejścia tyle razy ile chce się zakupić biletów. Proces rejestracji wyjścia jest taki sam niezależnie od ilości zakupionych biletów. Brak wykonania rejestracji wyjścia przez pasażera skutkować będzie obciążeniem konta karty kwotą w wysokości odpowiadającej w taryfie za liczbę pozostałych przystanków do krańca danej linii.

Przypadkowe zbliżenie karty płatniczej do terminala biletowego w momencie, gdy nie był zakupiony wcześniej w systemie Open Payment System bilet przy jej wykorzystaniu nie spowoduje obciążenia konta karty.

Korzystanie z nowego rozwiązania za pomocą bankowych zbliżeniowych kart płatniczych nie jest tożsame ze standardową płatnością karta płatniczą w punkcie handlowo-usługowym.
W przypadku, gdy w trakcie wykonywania rejestracji wejścia w systemie OPS, terminal biletowy wyświetli komunikat o braku możliwości dokonania operacji – pasażer nie posiada ważnego biletu na dany przejazd. W takim wypadku możliwe jest przeprowadzenie przez pasażera ponownej próby rejestracji wejścia w systemie OPS.
 
proces_6
 
NA START
Zaraz po wejściu do pojazdu wybierz na ekranie terminala biletowego „bilet normalny” lub „bilet ulgowy”. Przyłóż zbliżeniową kartę płatniczą do terminala biletowego, poczekaj chwilkę na potwierdzenie transakcji i GOTOWE! Masz już ważny bilet.
NA STOP
Przed najbliższym przystankiem, na którym zamierzasz wysiąść przyłóż ponownie swoją kartę płatniczą do terminala biletowego, poczekaj chwilkę na potwierdzenie i GOTOWE – zapłaciłeś właśnie dokładnie za tyle ile przejechałeś.

Pamiętaj przykładaj kartę dwa razy:
NA START - przy wejściu do pojazdu oraz NA STOP – przy wyjściu z pojazdu.

3. Ile to będzie kosztować?

 

Ile będzie kosztować podróż przy pomocy Open Payment System?

Wysokość opłat za każdy przejechany przystanek określona została w Uchwale Rady Miejskie w Łodzi - L/1265/17 i wygląda następująco:



Jaki będzie koszt przejechania 1 przystanku? Czy jest on zależny od liczby przejechanych kilometrów czy po prostu 1 przystanek to załóżmy 20gr?
Koszt przejechania tylko jednego (pierwszego) przystanku wynosi 0,60zł (w przypadku taryfy normalnej) lub 0,30 zł (w przypadku opłaty ulgowej). Wysokość opłat za przejechaną konkretną ilość przystanków została określona w uchwale L/1265/17 i wygląda następująco:



Brak wyrejestrowania się przez pasażera przy wyjściu będzie oznaczał obciążenie konta zbliżonej karty kwotą odpowiadającą wynikającą z taryfy należnością za ilość przystanków do krańca (krańcówki) danej linii. Wyrejestrowanie pasażera (karty) pozwala dokonać opłaty jedynie za rzeczywistą ilość przejechanych przystanków.

Ważne ! System OPS, w fazie pilotażu, funkcjonuje w wybranych pojazdach MPK Łódź. W celu skorzystania z rozwiązania OPS pasażer każdorazowo po wejściu do pojazdu i przed wyjściem z pojazdu jest zobowiązany do zbliżenia karty płatniczej do terminala biletowego. Opłata jest pobierana za faktyczną ilość przejechanych przystanków zgodnie z uchwałą taryfową.

Opłata pobrana w jednym pojeździe obowiązuje również w innym, pod warunkiem, że przesiadka miała miejsce w ciągu 20 minut od oznaczenia wyjścia. W związku z tym w momencie przesiadki do innego pojazdu konieczne jest ponowne zarejestrowanie się do systemu poprzez zbliżenie karty płatniczej do czytnika w terminalu biletowym.

W takim przypadku, system OPS zarejestruje kontynuację podróży przez pasażera i naliczy opłatę jako przejechanie kolejnych przystanków w ramach podróży łączonej.

4. Realizacja płatności za bilet

 
System poboru opłat OPS działa na zasadzie odroczonej autoryzacji oraz dziennej agregacji, co oznacza, że system zlicza opłaty za wszystkie zarejestrowane operacje zbliżenia karty płatniczej w terminalach biletowych w ramach rejestracji wejścia/wyjścia w ciągu jednego dnia. Po godzinie 24 dla każdej karty, system OPS wysyła do banku polecenie obciążenia rachunku bankowego pasażera kwotą w wysokości odpowiadającej łącznej wartości zarejestrowanych opłat przystankowych. W przypadku, gdy pasażer poprawnie zarejestrował wejście/wyjście kartą płatniczą w terminalu biletowym, a następnie dokonał przesiadki do kolejnego pojazdu w ciągu 20 minut i ponownie zarejestrował terminalu biletowym wejście, wówczas system zarejestruje kontynuację podróży przez pasażera i naliczy opłatę jako przejechanie kolejnych przystanków w ramach podróży łączonej. Na koncie pasażera pojawi się finalne obciążenie wynikające z sumy przejechanych przystanków i stawki opłat wskazanej w taryfie biletowej.

Autoryzacja i Rozliczenie kart: w przypadku płatności zbliżeniowymi kartami płatniczymi Mastercard.
• na START (rejestracja wejścia) - w momencie pierwszego w danym dniu zbliżenia karty do terminala biletowego do banku wysyłana jest prośba o obciążenie pasażera w kwocie wynikającej z wybranej taryfy (tj. w przypadku taryfy normalnej będzie to kwota 0,60 PLN, a w przypadku taryfy ulgowej będzie to kwota 0,30 PLN). W przypadku odpowiedzi negatywnej karta trafia na listę kart zastrzeżonych. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na rachunku bankowym pojawia się blokada środków w wysokości kwoty przejechania 1 przystanku (0,30zl dla taryfy Ulgowej, 0,60zl dla taryfy Normalnej) Wszystkie pozostałe zbliżenia karty do terminala biletowego wykonane w ramach tej samej doby, nie skutkują blokadą środków.
• na STOP (rejestracja wyjścia) – zbliżenie karty do terminala biletowego nie skutkuje powstaniem blokady środków. Terminal wysyła do systemu informacje o liczbie przejechanych przystanków, a następnie system wylicza dynamicznie stawkę za przejazd.
• rozliczenie przejazdów - Po godzinie 24 dla każdej karty, system OPS wysyła do banku polecenie obciążenia rachunku bankowego pasażera kwotą w wysokości odpowiadającej łącznej wartości zarejestrowanych opłat przystankowych. System płatniczy wylicza dynamicznie stawkę do obciążenia konta pasażera za przejechaną faktycznie ilość przystanków oraz dokonuje obciążenia konta pasażera na wyliczoną kwotę. Finalne obciążenie konta pasażera następuje po rozliczeniu przez bank przekazanego polecenia obciążenia rachunku bankowego i takie obciążenie pojawia się kilka dni po faktycznej dacie przejazdów.
• rozliczenie przejazdów dla kart wpisanych na listę kart zastrzeżonych – w przypadku gdy karta znajdzie się na liście kart zastrzeżonych, system OPS będzie próbował ponowić płatności za nieopłacone przejazdy po 1, 13 i 21 dobie po wpisaniu karty na listę kart zastrzeżonych. Próby płatności są wykonywane na kwotę wyliczoną po rejestracji wyjścia z przejazdu dla którego system OPS dostał negatywną odpowiedź z banku. W przypadku uzyskania od banku odpowiedzi pozytywnej na jedną z tych prób karta jest usuwana z listy kart zastrzeżonych.

Pamiętaj:
W przypadku braku przyłożenia przez pasażera karty do terminala biletowego na STOP system płatniczy wyliczy dynamicznie stawkę do obciążenia konta pasażera za przejechaną ilość przystanków od przystanku przyłożenia karty do terminala biletowego na START do końca trasy linii, na której odnotowano wejście.

Autoryzacja i Rozliczenie kart w przypadku płatności zbliżeniowymi kartami płatniczymi VISA.
• na START (rejestracja wejścia) – w przypadku pierwszego użycia karty w systemie OPS, system OPS, w trybie rzeczywistym prześle do banku wystawcy kartę dyspozycję weryfikacji karty w celu weryfikacji czy karta jest aktywna, nie zgłoszona jako zastrzeżona czy skradziona (tzw. Account Verification Reqest). W przypadku negatywnej odpowiedzi z systemu bankowego, karta zostanie wpisana na listę kart zastrzeżonych. W przypadku pozytywnej odpowiedzi systemu bankowego, System OPS będzie gromadzić informacje o kolejnych zbliżeniach karty w celu rejestracji wejścia/wyjścia., a na rachunku bankowym pojawi się blokada środków na kwotę 0zł. W przypadku użyć karty w systemie OPS w kolejnych dniach system nie przesyła do banku prośby o weryfikacje, a system OPS od razu zaczyna gromadzić informacje o kolejnych przejazdach. • na STOP (rejestracja wyjścia) – zbliżenie karty do terminala biletowego nie skutkuje powstaniem blokady środków.
• rozliczenie przejazdów - Po godzinie 24 dla każdej karty, system OPS wysyła do banku prośbę o obciążenie rachunku bankowego pasażera kwotą w wysokości odpowiadającej łącznej wartości zarejestrowanych opłat przystankowych. System płatniczy wylicza dynamicznie stawkę do obciążenia konta pasażera za przejechaną faktycznie ilość przystanków oraz dokonuje obciążenia konta pasażera na wyliczoną kwotę. W przypadku negatywnej odpowiedzi karta trafia na kartę list zastrzeżonych. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na rachunku bankowym pojawia się blokada środków w wysokości kwoty przejechanych przejazdów.
• rozliczenie przejazdów dla kart wpisanych na listę kart zastrzeżonych – w przypadku gdy karta znajdzie się na liście kart zastrzeżonych, system OPS będzie próbował ponowić płatności za nieopłacone przejazdy po 1, 13 dobie po wpisaniu karty na listę kart zastrzeżonych. Próby płatności są wykonywane na kwotę dla której system OPS dostał odpowiedź negatywną z banku.

Pamiętaj:
W przypadku braku przyłożenia przez pasażera karty do terminala biletowego na STOP system płatniczy wyliczy dynamicznie stawkę do obciążenia konta pasażera za przejechaną ilość przystanków od przystanku przyłożenia karty do terminala biletowego na START do końca trasy linii, na której odnotowano wejście.


WAŻNE ! Każdy bank ma swój system rozliczeń płatności dokonywanych kartami płatniczymi i czasy rozliczenia transakcji za zakup biletów mogą się od siebie różnić.



5. Kontrola biletu

 
 
 
W momencie poprawnie przeprowadzonej operacji rejestracji wejścia pasażera do pojazdu, dane o tym są zapisywane m.in. w systemie centralnym. Po wejściu kontrolera do pojazdu, kontroler za pomocą urządzenia kontrolującego blokuje w terminalach biletowych w tym pojeździe możliwość rejestracji (zakupu). Jednocześnie podczas blokowania terminali biletowych w pojeździe, kontroler pobiera z systemu informacje o zarejestrowanych kartach w pojeździe, w którym będzie przeprowadzana kontrola.

Pasażer, który dokonał rejestracji wejścia do pojazdu za pomocą swojej karty płatniczej, w momencie kontroli biletowej zbliża daną kartę do czytnika kontrolerskiego. Na podstawie danych odczytanych z systemu czytnik kontrolerski dokonuje weryfikacji czy dla zbliżonej karty dostępny jest ważny bilet lub bilety. W przypadku, gdy dla takiej karty nie będzie w systemie zarejestrowanego ważnego biletu w momencie kontroli – kontroler dokonuje wszelkich czynności przewidzianych w przepisach taryfowych w stosunku do pasażerów podróżujących bez ważnego biletu środkami komunikacji miejskiej.
Należy pamiętać, że osoby dokonujące kontroli w pojazdach MPK Łódź wyposażone są w specjalne identyfikatory określone poniższym wzorem.
 
wzor
 
Dodatkowo kontrolerzy dokonujący kontroli w pojazdach wyposażonych w urządzenia systemu OPS posiadają dedykowane specjalne czytniki kontrolerskie umożliwiające kontrolę bankowych kart zbliżeniowych.
 
czytnik
 
Przebieg kontroli biletów można zobaczyć w odcinku vloga „Między Przystankami”
Do jakich danych z karty płatniczej w trakcie kontroli ma dostęp kontroler?
Kontroler ma dostęp jedynie do danych określających ważność zbliżonej karty. Pozostałe dane takie jak specjalny token przesyłane są w tle i osoba sprawdzająca bilety nie ma do nich dostępu. W systemie OPS nie są przechowywane również pełne numery kart płatniczych.

Pamiętaj! Kiedy zostaniesz poproszony przez upoważnionego kontrolera o okazanie ważnego biletu do kontroli Przyłóż swoją kartę płatniczą, którą opłaciłeś przejazd do sprawdzarki kontrolerskiej tak samo jak do terminala biletowego w tramwaju – GOTOWE!

W kasownikach biletowych istnieje możliwość zakupu biletów elektronicznych z wykorzystaniem kart płatniczych występujących w formie fizycznej (karta plastikowa), jak również za pomocą kart płatniczych podpiętych do urządzeń mobilnych jak telefony, zegarki, breloczki, naklejki czy opaski na rękę.
W obu przypadkach, po wyborze biletu w kasowniku, w momencie zbliżenia karty (ew. telefonu lub zegarka etc.) do kasownika biletowego, dane karty (fizycznej lub wirtualnej) są automatycznie szyfrowane i w formie bezpiecznej (TOKEN) są zapisane w Systemie Centralnym.
Co istotne system generuje unikalny numer TOKEN dla fizycznej karty płatniczej oraz inny (również unikalny) numer TOKEN dla każdego instrumentu płatniczego, do którego podpięta jest ta karta (zegarek, telefon brelok, opaska etc.).
Jeżeli użytkownik swoją kartę płatniczą powiązaną z rachunkiem bankowym dodał do telefonu lub zegarka i używa tego urządzenia do płatności w kasownikach, a dodatkowo używa też karty fizycznej, oznacza to że w systemie URBANCARD zarejestrowane zostały różne numery TOKEN (inny dla karty fizycznej, inny dla karty przypiętej do telefonu). Dzieje się tak, ponieważ karty wirtualne wygenerowane w aplikacjach płatniczych nie są kopią danych kartowych z nośnika fizycznego tylko osobną kartą płatniczą powiązaną z kartą fizyczną w systemach bankowych.
W związku z powyższym, w przypadku zakupu biletu w kasowniku przy pomocy karty fizycznej lub wirtualnej, należy okazać w przypadku kontroli w pojeździe właśnie ten konkretny identyfikator (karta fizyczna/wirtualna), którą został zakupiony bilet.

Należy także pamiętać, że w przypadku, gdy użytkownik usunie kartę z aplikacji płatniczej po czym ponownie doda w urządzeniu mobilnym tę samą kartą, bank przeprowadza ponownie uwierzytelnianie karty w swoim systemie i generuje zupełnie nowe dane kartowe dla karty wirtualnej.

W takiej sytuacji po każdej przeprowadzonej operacji usunięcia i ponownego dodania przez użytkownika karty w aplikacji płatniczej w swoim urządzeniu mobilnym, kasownik po odczytaniu karty wirtualnej każdorazowo wygeneruje inny TOKEN.

6. Bezpieczeństwo transakcji

 
Za bezpieczeństwo transakcji odpowiadają takie firmy jak Mennica Polska S.A. jako dostawca rozwiązania oraz First Data Polska (jako agent rozliczeniowy) który działa w oparciu o standardy organizacji płatniczych MasterCard oraz Visa, które zaakceptowały i certyfikowały dostarczone urządzenia wraz z ich oprogramowaniem.

Terminal biletowy w momencie rejestracji wejścia odczytuje numer karty, a następnie zamienia go w specjalny zaszyfrowany numer tzw. token. Token następnie jest przesyłany m.in. do centrum autoryzacyjnego oraz systemu centralnego. Dla celów bezpieczeństwa w systemach tych nie są przechowywane pełne numery kart. W samym systemie zapisywane są dodatkowo dane dotyczące daty i godziny operacji oraz jej miejsca.

Wszelkie operacje dokonywane w systemie Open Payment System są operacjami tożsamymi z wykonywanymi w tradycyjnych punktach sprzedaży przy użyciu zbliżeniowych kart płatniczych i terminali płatniczych.


7. Kontakt i reklamacje

 

Kontakt:
Jesteśmy do Twojej dyspozycji pod adresem e-mail: ops@mpk.lodz.pl

Reklamacje:
Celem złożenia reklamacji wynikających z funkcjonowania i korzystania z nowego rozwiązania prosimy zgłaszać je w tradycyjnej pisemnej formie w siedzibie Biura Obsługi Klienta MPK (ul. Tramwajowa 6) w godzinach jego funkcjonowania. Wizyta osobista jest niezbędna, gdyż musi zostać odczytany tzw. „token” fizycznego nośnika zbliżeniowego, którym wykonywane są transakcje (karta, telefon z NFC ze zwirtualizowaną kartą płatniczą itp.) Kolejne zgłoszenia dla znanego już tokenu można realizować za pomocą poczty elektronicznej, wysyłając maila pod adres ops@mpk.lodz.pl.
Zgłoszenie musi zawierać wszelkie niezbędne dane tj. data i godzina zdarzenia, miejsce zdarzenia (nr linii, pojazdu), opis zgłaszanej reklamacji, token i ewentualna kwota. Dodatkowo w reklamacji muszą być zapisane dane teleadresowe osoby zgłaszającej przedmiotową reklamacje.

W celu odblokowania karty płatniczej pasażer musi udać się do Biura Obsługi Klienta MPK (ul Tramwajowa 6). Na specjalnym stanowisku komputerowym można sprawdzić swoje aktualne saldo nieopłaconych transakcji i uregulować od razu należność. Płatność w BOK w w/w zakresie można uregulować jedynie przy pomocy zbliżeniowej karty płatniczej.

8. Karty zablokowane

 
Blokady kart płatniczych w systemie OPS występują WYŁĄCZNIE w sytuacji, gdy transakcja zakupu biletu nie została zaakceptowana przez system bankowy i bilet nie został opłacony.

Najczęstszym powodem odrzucenia danej transakcji przez banki jest brak środków na koncie, ale mogą to być również inne przyczyny – całkowicie niezależne od podmiotu sprzedającego bilety.

Odblokowanie karty płatniczej w systemie OPS następuje automatycznie po spłacie zadłużenia.

Odmowa realizacji płatności z centrum rozliczeniowego (w szczególności brak środków na koncie bankowym powiązanym z kartą) w momencie dokonywania pełnego rozliczenia przejazdu skutkuje wpisaniem takiej karty na tzw. listę kart zablokowanych. W momencie dokonania blokady karty w systemie niemożliwe jest korzystanie z niej w systemie Open Payment System.

System biletowy automatycznie ponowi zapytanie do banku wydawcy karty płatniczej o dostępność środków odpowiednio po 1., 14., 23. dobie dla kart Mastercard, w przypadku kart Visa - po 1. i 14. dobie od momentu zrealizowania transakcji w terminalu biletowym, dla której wystąpiła odmowa. W momencie skutecznego ściągnięcia zaległych środków, system biletowy automatycznie usunie kartę płatniczą z listy kart zastrzeżonych i pasażer będzie mieć możliwość realizacji kolejnych transakcji.

Alternatywnie pasażer może się udać do BOK MPK Łódź, zweryfikować jaki jest obecny stan zaległości w systemie biletowym z tytułu nieuregulowanych transakcji oraz opłacić transakcje. Operator BOK po uregulowaniu zaległości przez klienta dokona ręcznego odblokowania karty w systemie biletowym i pasażer będzie mieć możliwość realizacji kolejnych transakcji.